„Piłka nożna jest najważniejszą wśród rzeczy nieważnych”
Arrigo Sacchi
.
Letni, skąpany w słońcu dzień, kilka lat wstecz. Jesteśmy z rodziną na stadionie, rozgrywamy nasz prywatny mini mecz. Arcyważny. Syn, córka, mąż oraz ja. Trwa seria rzutów karnych. Na bramce robię, co w mojej niewielkiej mocy: podskakuję, rzucam się, piąstkuję, mimo braku odpowiednich rękawic, nie mówiąc już o ochraniaczach. Ale warto było poobijać palce i kolana, żeby potem usłyszeć taki komplement od synka: „Mamo, bronisz jak Joe Hart!”
Wow! Kiedy Joe był w szczytowej formie, sam Leo Messi nie skąpił mu pochwał, określając go mianem fenomenu.
Dlaczego Anglia? Cóż, to typowa miłość od pierwszego wejrzenia, (czy raczej uderzenia w bramkę.)
11 czerwca 1986. Dawno temu w Meksyku:
Mała dziewczynka M ogląda z familią mecz. Oczywiście wszyscy kibicują biało-czerwonym. Jednak od ósmej minuty w centrum uwagi M zaczyna kręcić się nie „nasz” zawodnik. Jest to napastnik z numerem 10, Gary Lineker, który wślizgiem ładuje piłkę w siatce Józefa Młynarczyka. Co gorsza (dla domowników i krajanów M), robi to jeszcze dwa razy w pierwszej połowie. Finezyjnie i skutecznie. Jak to mówią, lis pola karnego, który znalazłszy się w dobrej chwili, w dobrym miejscu, świetnie to wykorzystuje.
Rodzina rozgoryczona, przygaszona, załamana, M zaciekawiona, zaintrygowana, urzeczona, M odmieniona. Na zawsze. Mimo, iż lubiła Dariusza Dziekanowskiego, to nie może oprzeć się jakieś wewnętrznej fascynacji. Trzeba jej wybaczyć. Mnie wybaczyć. Byłam bardzo mała, gdy „zdradziłam” rodaków. Po raz pierwszy …
Bo że w każdym kolejnym starciu tych dwóch drużyn stawałam po złej stronie barykady, to już inna sprawa. To silniejsze od mnie. Nie raz musiałam się z tym kryć, jeśli mecz był oglądany w szerszym gronie zagorzałych kibiców. Przybierałam pokerową twarz, gdy nie ci, co trzeba (spójrzcie na flagę) Biało-Czerwoni posyłali piłkę do siatki. W sumie sześć meczy udało się Polakom zremisować, więc „moja wielka wina” jakby nieco mniejsza.
Wracając do pamiętnego spotkania w Monterrey, to mała M jest pod ogromnym wrażeniem snajpera Anglików i całej drużyny. Nie rozumie, nie czuje bólu Polaków po porażce. Nie chodziło tu o brak patriotyzmu. Zresztą u takiego dziecka trudno o tym mówić. Chodziło o fascynację piłką. W czystej, okrągłej postaci.
Tak to zaczęło się moje kibicowanie Synom Albionu. Od tamtego historycznego had tricka. Sympatyzowanie pełne wzlotów i upadków. Bitwa z siłami wyższymi. Lub wiatrakami. Były nieuznane bramki, były niesłusznie uznane bramki przeciwnika. Był płacz i modły. Pierwszy raz M klęczała, wznosząc błagalny wzrok ku niebu na polnej, piaskowej drodze przed retransmisją meczu Anglia – Argentyna. Była wiara, co góry przenosi, w to, że w powtórce będzie inny wynik. I ogromne zdziwienie, że nie. Że góry stoją niewzruszenie, jak kamienie. Jak słupki bramki.
To trudna miłość. Choćby dlatego, że Anglia prawie zawsze przegrywała w karnych. Na 10 decydujących serii, na chwilę obecną, mają na swoim koncie tylko 3 wygrane! (edit:4 😊) To wielkie nadzieje, radości, rozczarowania, słowem palpitacje serca. Coś, czego nigdy nie czułam w odniesieniu do naszej reprezentacji.
Mistrzostwa trwają, M jest już u babci na wsi. Na podwórku, tuż przy kurniku jest wygódka, ale nie byle jaka, co to wygląda, jakby się miała zaraz zawalić. (Mała M często grała z przyjaciółką G lub rodzeństwem w taką grę, że na rozrzuconych na stole kartach ustawiano, nazwijmy go ładnie wychodek, następnie ciągnęło się karty ostrożnie, żeby go nie rozwalić, a komu się nie udało, ten „wpadał” do środka przy akompaniamencie gromkiego śmiechu współgraczy). Opisywany tu przybytek był „wypasiony”, z białej cegły, z czerwonymi drzwiami i napisem Biblioteka zrobionym przez jednego z kuzynów – ze względu na stertę prasy ułożoną wewnątrz na solidnej, drewnianej desce.
Pewnego dnia, w jednym z tych stosów gazet, zaczytana M znajduje czarno-białe zdjęcie Garego Linekera. Takie, co to z bliska prawie nic nie widać, tylko kropki (niemal jak dot painting). Wyrywa cenne znalezisko i chowa wśród swoich skarbów. Szczęśliwa, jakby trafiła jej się zdrapka z wysoką wygraną!
Dziś Lineker jest cenionym komentatorem BBC sport. Lubię oglądać podcasty Match of the day czy The Rest is Football, w których występuje wraz z Alanem Shearerem i Micah Richardssem. Przyjemnie jest czytać jego błyskotliwe wpisy na temat bieżących wydarzeń piłkarskich.
Pełen dystansu do siebie, obdarzony poczuciem humoru, publicznie, z urokliwym zakłopotaniem, śmieje się z tego, że w młodości musiał na oczach świata wycierać spodenki w trawę, gdy zdarzyła mu się przykra niespodzianka podczas pierwszego meczu na mistrzostwach w 1990 roku.
To człowiek legenda, piłkarz, który, mimo prawie 20 lat na boisku, nigdy nie otrzymał kartki! No i w sumie w pięciu meczach Anglii z Polską popsuł humor moim rodakom aż sześć razy!
Tamtego pamiętnego lata Anglia odpadła w ćwierćfinale. Na otarcie krokodylich łez Lineker został królem strzelców. Trafił też do tzw. jedenastki gwiazd tego mundialu. Dramatyczna, skandaliczna, nieboska ręka Maradony wymierzyła siarczysty policzek M i Trzem Lwom. Po latach Gary wybaczył Argentyńczykowi. M nie, ja tak, ale dopiero kiedy Diego opuścił ten padół.
Zarówno cztery lata później, na Euro w słonecznej Itali, jak i w 2018 roku, na mistrzostwach świata, w kraju na R, którego imienia nie chcemy i długo jeszcze nie będziemy chcieć wymawiać, bo są gorsi niż lord Voldemord, (w większości), Anglia zajęła czwarte miejsca. Taki ból! Prawie na pokładzie luksusowego jachtu, a jednak za burtą …
Braku kwalifikacji do mundialu w 1994 nie zauważyłam, to był rok Kurta Cobaina, piłka zeszła na dalszy plan. Wypadła na aut. (Co ciekawe, co oczywiście odkryłam wiele lat później, tego roku na świat przyszli choćby Jordan Pickford, John Stones czy obywatel Kane).
Gulity pleasure:
Czy miałam satysfakcję, gdy Niemcy „pękali”? O czym mówię? O Euro 2016. Ćwierćfinał – starcie z Włochami. Siedem pudeł, w tym trzy podopiecznych Joachima Löwa. Swoje rzuty karne marnowali po kolei: Thomas Mueller, Mesut Oezil i Bastian Schweinsteiger. Przede wszystkim byłam zdumiona (nie ja jedna), ale tak, „trochę” czułam ukontentowanie. Uznałam, że to za „karę”. Za Anglię. Za półfinał w 1990 – wtedy jako RFN w wykonywaniu jedenastek byli nieomylni. Bezwzględni i bezlitośni. (Linker zdobył gola w regulaminowym czasie i jako pierwszy podszedł do „karniaków”. Był bezbłędny, ale nie trafili później Stuart Pearce i Chris Waddle).
Za Euro 1996, kiedy to znów zabrali Trzem Lwom finał w podobnych okolicznościach! (A tak świetnie sobie wtedy Anglicy radzili! Rozgromili Holandię 4:1 i w karnych (!) pokonali Hiszpanię…).
Jedynym, który wtedy nie sprostał zadaniu, był obecny trener Gary Southgate. (W tym meczu, już w trzeciej minucie, gry bramkę zdobył kapitan reprezentacji Alan Shearer, następca Linekera w sercu M. On też pierwszy pewnie podszedł do piłki ustawionej na jedenastym metrze od linii bramkowej. Co więcej, został królem strzelców tegoż Euro). Satysfakcja niepełna. Niemcy wygrali… Włosi „pękali” jeszcze bardziej: Simone Zaza, Graziano Pellè, Leonardo Bonucci i Matteo Darmian. Co też, zważywszy na historię spotkań Anglia – Włochy, było niejako rekompensujące. Zwyciężyli, no bo „Futbol to taki sport, w którym 22 facetów biega za piłką, a na końcu i tak wygrywają Niemcy”, jak przez długi czas mawiał Gary Lineker.
Co ciekawe, w BBC ten satysfakcjonujący thriller Włochy – Niemcy komentował Alan Shearer! Nie wiem, jakie myśli chodziły mu po głowie, ale w studiu zachował się bardzo profesjonalnie: „Pasjonujący mecz, wysoka jakość gry, dramatyzm, wielkie napięcie”.
Tak, tak …
Przy okazji pozwolę sobie zauważyć, że istnieją inne, pozafutbolowe korzyści z kibicowania Trzem Lwom – słuchanie wywiadów z angielskimi piłkarzami to, dzięki różnorodności akcentów, doskonały materiał językowy!
Co może imponować:
Na przykład 125 meczy Petera Shiltona, który na mundialu w Meksyku miał 37 lat, i M wydawał się dziadkiem!
53 bramki (w 120 występach!) dla reprezentacji Wayne’a Rooney’a. Hart ducha Harta. Joe (tak naprawdę Charles) Hart – dwukrotny mistrz Anglii, czterokrotnie zdobył Złote Rękawice dla bramkarza, który najwięcej razy w sezonie zachował czyste konto (wyczyn, w którym dorównał mu tylko Petr Čech)!
Klasyfikacja strzelców Premier League – ścisła czołówka: Alan Shearer – 260 goli, Harry Kane – 206, Wayne Rooney – 208, Andy Cole – 187. Później Frank Lampard – 177 goli, Robbie Fowler – 162, Michael Owen – 150 (co nam daje, aż siedmiu Anglików w pierwszej dziesiątce!). Nie potrzebuję takich statystyk, żeby podeprzeć moją fascynację piłkarską Anglią, ale miło, że podpierają. I to solidnie, niczym kolumny doryckie!
Pieśń nad pieśniami:
Najlepszy, najbardziej wzruszający „hymn” piłkarski na świecie to bez dwóch zdań You will never walk alone. Tradycyjnie wykonywany przez fanów Liverpoolu, drużyny, z którą związany był sam zespół Gerry and the Pacemakers, ale nie tylko. Pokochali go i przywłaszczyli sobie min. kibice szkockiego Celticu i niemieckiej Borussi Dortmund. Nie ma się czemu dziwić, na mnie działa prawie tak jak Pieśń o małym rycerzu do muzyki Wojciecha Kilara na meczach siatkarskich, a może i bardziej. No dobra, bardziej! Porywa jak fala oceaniczna miłośników surfingu, powoduje gęsią skórkę i szkliste oczy. „Kto nie czuje potrzeby, żeby przyłączyć się do śpiewu, jest martwy w środku!” (Tak powiedział na jednym z koncertów Rob Thomas, wykonując utwór Tiny Dancer Eltona Johna. Ja ‘kradnę’ mu to sformułowanie J ).
To piękna strona futbolu. Za takim podążam. Jak napisała mi niegdyś babcia w pamiętniku: „Idź tam, gdzie słyszysz śpiew, tam ludzie dobre serca mają, pamiętaj, że źli ludzie nigdy nie śpiewają”.
Ale futbol ma też swoją mroczną twarz, swojego lorda Vadera czy nawet wspomnianego już Valdemorta – czemu nie, nazwijmy go po imieniu: fanatycznych kibiców, niewybredne przeklinanie i wyzywanie sympatyków przeciwnej drużyny (o sędziach nie wspomnę), bijatyki, nadużywany alkohol czy inne substancje, a na szczeblu organizacyjnym: układy, korupcja, sprzedawanie meczy itd., itp. Piłkarski poker to nie tylko film. I nie komedia. Nie będziemy jednak zaglądać w te ciemne zaułki. Zostańmy po jasnej stronie mocy, z naiwnością i niewinnością M.
Kibice angielscy (ogólnie) nie zasłużyli sobie na najlepszą opinię na świecie. (Na szczęście nie wszyscy. Ja na przykład… jestem przykładnym). Z kolei drużyna, jakby na przekór lub w ramach rekompensaty za burdy, agresję czy wygwizdane hymny, często wygrywała plebiscyty Fair Play, co M zawsze skrzętnie odnotowywała – kolejny as w rękawie, gdyby komuś przyszło do głowy zakwestionować czy wręcz wyśmiać jej wybranków.
Puchar na wyciągnięcie ręki (bramkarza, nogi piłkarza):
Rok 2021. Mistrzostwa Europy, finał „Moi” – Włochy na Wembley! Anglia prowadzi jeden zero. Aż niemożliwe szczęście już od drugiej minuty spotkania. Później Anglia się męczy, Włosi wyrównują. No i niestety, jak w koszmarze, jak odradzające się głowy Hydry – nieszczęsne karne. Schodzę na dół, bo nie jestem w stanie na to patrzeć. Od Mexico 86 i innych mundiali wiele się w moim życiu wydarzyło, także pozasportowego. Nie myślałam więc, że to mnie jeszcze tak obejdzie. A jednak. Stara miłość nie rdzewieje. Że przegrali, dowiedziałam się, usłyszawszy wybuch radości syna, który kibicował, że napiszę nieładnie, Makaronom.
Później na spokojnie obejrzałam rzuty karne. Nie mam żalu do chłopaków ani do trenera, że akurat ich, takich młodych wystawił. Nie trafili Marcus Rashford, Jadon Sancho i 19-letni Bukayo Saka, ale to mógł być każdy. Powszechnie uważa się, że karne to loteria. Można się nauczyć je strzelać, ale psychika to psychika, płata figle najlepszym. Gdy się je ogląda, często widać chwilę przed, kto spudłuje. Piłka nożna to stan umysłu. Kiedy Niemcy i Włosi nie strzelali na wspominanym już Euro we Francji, śmiałam się nie ze złośliwości (któż mógłby mnie o nią posądzić?), ale żeby odbić sobie stres wszystkich niestrzelonych przez Anglię jedenastek.
Gorzko słodkie chwile:
Wielka klasa Garetha Southgate’a po spotkaniu. Najpierw pogratulował rywalowi, później podszedł objąć „ojcowskim” ramieniem swoją drużynę. Zrobili to również kapitan, Harry Kane i inni zawodnicy, którzy pocieszali płaczącego Sakę i siebie nawzajem. Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego! When you walk through a storm Hold your head up high…
A były w tym finale momenty wielkiej nadziei. Jak choćby już sam początek meczu, gdy Luke Shaw celnym strzałem otworzył wynik i furtkę do zwycięstwa. No i Pickford dwa karne ładnie wybronił … Ach! Zostały przytrzaśnięte palce i złamane serca …
M potrafiła bardzo emocjonalnie podejść do futbolu, zaciskała w ręce mały, wytarty, skórzany krzyżyk (jej odwieczny talizman) w czasie spotkania rozgrywanego przez swoich ulubieńców, zwłaszcza w sytuacjach newralgicznych, okołobramkowych. Kiedy miała gorszy dzień, zdarzało jej się myśleć, że, uwaga: Anglia przegrała, bo ona im kibicuje lub decydowała, że nie będzie oglądać, bo przyniesie im pecha! To M – mała i nieco większa, jeszcze skłonna do dramatyzowania. Ja nie. Ale z radością zauważam, że wciąż się angażuję, gdy „moi” grają. Przeżywam, nie trzymam emocji na wodzy, puszczam je niech się wybiegają jak dzikie konie.
Flashbacks, nieuznana bramka Lamparta:
Mundial 2010 w RPA. Niemcy – Anglia. W trzydziestej dziewiątej minucie posłana przez Franka Lamparta piłka odbija się od poprzeczki i przechodzi przez linię bramkową, sędzia dziurawy kalosz nie rejestruje tego wzrokiem. Ponoć później łapie się za głowę. Co z tego – dużo za późno. I M by mu ją ukręciła. Jak eko zakrętkę.
Gola widać bezlitośnie na powtórkach, kadr po kadrze. „Największa pomyłka od czasu ręki Maradony”. „Jeden z największych skandali w historii piłki” krzyczały nagłówki w prasie. Wciąż boli. Ostatecznie Trzy lwy przegrały 4:1, ale wtedy, przy stanie 2:2, losy meczu mogłyby się inaczej potoczyć. Gdyby tylko arbiter uznał, że piłka poturlała się za linię bramkową, co chyba widzieli wszyscy oprócz niego! W tamtych latach nie było jeszcze VARu, który chwilami bywa irytujący, gdy nie wiadomo, czy cieszyć się z bramki, czy nie.
I prawdę mówiąc zakłóca dynamikę meczu. Ale wtedy uratowałby honor urugwajskiemu sędziemu.
Mistrzostwa świata w Brazylii, 2014 rok, Lwy nie wychodzą z grupy D, zajmując niezaszczytne ostanie miejsce! (Czyli innymi słowy, są w ciemnej d …). J
Niedawno Facebook wydobył z zapomnienia taki oto mój wpis sklecony odnośnie do tego nieszczęścia: „Szkoda, że Suarez nie ugryzł już w meczu z Kostaryką – nie mam nic do Kostaryki, ale przynajmniej nie grałby w meczu z Anglią”.
Luis Suárez, znany również jako „Drakula”, zdobył wtedy 2 gole, co ostatecznie pogrążyło moich faworytów. Ugryzł „dopiero” w meczu z Włochami biednego Giorgio Chielliniego, za co został zawieszony na 4 miesiące. (To była recydywa, odcisk uzębienia zostawił na skórze innego przeciwnika już przed mistrzostwami).
Braveheart z 2020 roku.:
Anglia – Szkocja, 0:0, niesamowite starcie w strugach deszczu, bodajże najlepszy mecz tamtych mistrzostw! Ani chwili wytchnienia. Galop od bramki do bramki. Akcja za akcją. Statystyki meczu: sytuacje bramkowe: 9-11, posiadanie piłki: 60-40%, pokonany dystans: 104,4 km – 105,2 km.
W doliczonym czasie ogromne zamieszanie pod bramką Anglików. Gdzie jest piłka? Otaczający ją piłkarze, w wyniku starcia siedzący na murawie, trzymają ręce w górze, żeby tylko jej nie dotknąć, co wygląda komicznie. Zupełnie jakby była zgniłym jajkiem. „Powiem szczerze, kocham takie remisy”, zakończy sprawozdanie komentator.
À propos Euro 2020 – w 1/8 finału, ze względu na pandemię rozegranego rok później, Anglia wyrzuciła Niemcy za burtę, pokonując ich 2:0 po bramkach Raheema Sterlinga i Harry’ego Kane’a. Niemały udział w tym sukcesie mieli zwłaszcza Luke Shaw i Jack Grealish, którzy według wielu dziennikarzy „zrobili prawdziwe show”. „Takie miłe, takie to miłe!” Analizując historię spotkań tych dwóch drużyn, to więcej razy wygrali ci z „Twierdzenia Linekera”, które to sam zainteresowany obalił notabene właśnie po tym meczu. Dopiero! A mógł wiele lat wcześniej:
Chcąc sobie zrobić przyjemność, obejrzałam dla przypomnienia pewien skrót z eliminacji w 2001 roku, określany w prasie jako „Waterloo niemieckiego futbolu”. Frajda porównywalna do spałaszowania w środku nocy pucharku lodów truskawkowych: Monachium, Anglia nokautuje Niemcy 5:1! Co prawda gospodarze objęli prowadzenie już w szóstej minucie, ale zaraz potem zaczął się ich koszmar. Michael Owen, okrzyknięty przez The Observer „twórcą historii”, trafił pięknie w sumie aż trzy razy. Gdzieś pomiędzy jego bramkami, z 25 metra fenomenalnego gola zdobył Steven Gerrad, a gnębienie Olivera Kanta zakończył Emile Heskey. Ach!
„Nie da się już grać lepiej w futbol niż angielscy piłkarze w sobotę” podsumował Sir Geoffrey Charles Hurts, który jako pierwszy w historii popisał się hat-trickiem w finale mistrzostw (tych z 1966 roku, jak dotąd jedynych wygranych przez Anglię).
Mecz sędziował słynny Kojak, Pierluigi Collina. Arbiter nad arbitrami, który zawsze przygotowany zwracał się do zawodników po imieniu. On zauważyłby bramkę Lamparta, bo jak mówią, ma VAR w oczach.
Owen, którego gwiazda błyszczała bardzo jasno, ale krótko, tym występem przechylił szalę zwycięstwa w zmaganiach o Ballon d’Or z Hiszpanem Raúlem na swoją korzyść. Od tamtej pory żadnemu innemu Anglikowi nie udało się zdobyć Złotej Piłki! (i to nie tylko dlatego, iż w latach 2007-2018 krążyła ona wyłącznie pomiędzy Ronaldo a Messim).
Nie kibicuję polskiej drużynie piłkarskiej, bo nie mają tego czegoś, co ma nasza ekipa siatkarska, z którą to z kolei sympatyzuję bardzo – powodem nie jest fakt, że zdobywa liczne trofea, ale to, jaka jest, powiedzmy „mentalnie”. Właściwie to odnosi sukcesy, ponieważ jest, jaka jest, mimo iż skład się zmienia.
Przyznać się we własnym kraju, w którym wciąż wielu Sarmatów rodem z serialu 1670, do tego, że się nie kibicuje „naszym”, to jak strzelić sobie samobója. Trudno. Jak długo jestem w posiadaniu pióra-piłki, mogę pisać, co chcę. Odkąd pamiętam, tego czegoś, co mają siatkarze, nie ma. Jest za to coś innego, co mi się bardzo nie podoba: często zwyczajna pycha i zarozumiałość. To pewne uogólnienie, ale sumarycznie właśnie taki obraz drużyny mi się wyłaniania. Koń jaki jest, każdy widzi. Arabski, trojański lub Nasza szkapa …
Choćby w niedawnym pojedynku z Anglią: (tekst pisany był z dużymi przerwami przez ostanie dwa lata, więc „niedawny” mecz z dzisiejszej perspektywy jest już, powiedzmy „przeterminowany”). Jeden z naszych piłkarzy (nie chcę podawać nazwisk) zachowywał się jak prostak. Jak podchmielony, rozochocony gość weselny, mający do swej dyspozycji jedynie łokcie i przepychanki. Uczepił się szczególnie pewnego Anglika, który akurat miał za sobą transfer za pokaźną sumę. Jakby z zazdrości. Bardzo źle to wyglądało. „Słabo”, jak mawiają moi uczniowie.
Ale może wystarczy, jestem zbyt blisko „naszego” pola karnego, może to zostać uznane za poważny faul i dostanę czerwoną kartkę. Zdarzają się tym „naszym” dobre momenty, które cieszą, ale to nie o nich opowieść, mówiąc krótko: to nie moja bajka.
W szkole, jakieś 5-6 lat temu, na lekcji angielskiego opowiadałam o muzeum figur woskowych Madame Tussauds w Londynie i że można tam zobaczyć np. Davida Beckhama (który wtedy od dobrych kilku lat już nie grał). Na co jeden z uczniów zrobił wielkie oczy i niedowierzając zapytał: „To Pani zna TAKICH piłkarzy?” Ja: „No pewnie!” Uczeń wyskoczył z ławki, podbiegł do biurka i poruszony uścisnął mi rękę ze słowami: „ Szacun! Szacun!”
Samochwałka:
Niejednokrotnie w domu wypowiadam się niczym ekspert w studio. I wiem, o czym mówię. Mam dobrą orientację w temacie futbolu samego w sobie, jak i drużyn – nie tylko narodowych, także klubów… Zawsze wypełniam tabelki podczas mistrzostw. Można powiedzieć, że to ja w domu noszę spodenki. Jestem uważnym obserwatorem meczów, wyciągam trafne wnioski, nie czas na skromność, podaję suche fakty, piszę prawdę i tylko prawdę 😊. Ale pozwolę tu sobie na jedno wyznanie, coś, o czym nie wiedzą nawet moi domownicy. Po prostu, nie zawsze widzę spalonego. Lub inaczej: często go nie widzę. Cóż, nie można być idealnym…
Trochę ekspertyzy:
Johan Cruyff: „Piłka nożna to gra, w którą grasz mózgiem”. Jest on potrzebny do czytania sytuacji w grze, odwagi w przejmowaniu inicjatywy, do umiejętności gry zespołowej, komunikowania się i koncentracji. Podobne stwierdzenie znajdujemy u Denisa Bergkampa: „Za każdym kopnięciem piłki musi stać myśl”.
Trening skupiający się na mechanicznym powtarzaniu ruchów i zachowań na boisku jest kluczowy. Niemniej newralgiczna jest również praca nad rozumieniem i interpretacją gry, nad umiejętnością szybkiego przetwarzania informacji, stosowania zasad i strategii oraz podejmowania właściwych decyzji na boisku, zwłaszcza pod presją, innymi słowy nad tzw. inteligencją piłkarską. Posiada ją choćby Cole Palmer, podobnie Luke Shaw, Kyle Walker czy Trent Alexander-Arnold. Niektórzy się z tym rodzą, inni muszą sobie ją wypracować. Ameryki nie odkryłam. No ale przecież Kolumb też nie.
Napastnik, który gwiazdorzy i tylko czyha w polu karnym na podania, żeby wykończyć akcję i dopisać kolejną bramkę do swojego konta, to pomyłka. Na pewno nie jest taki Harry Kane, który przy okazji świetnie sprawdza się jako kapitan – zaangażowany w grę całego zespołu, pracowity i inspirujący. Jest też, że tak powiem, bardzo brytyjski i dostojny, wygląda jak członek rodziny królewskiej. 😊
Bardzo angielski, ale inaczej, trochę jak z filmu Przekręt w reżyserii Guya Ritchiego, jest Phil Foden, który „zawsze ma minę, jakby pytał mamę, czy może iść pograć, a ta mówi, że nie, bo zaraz będzie obiad”, jak napisał ktoś niedawno na „fejsie”.
Za dobrego leadera uchodził również, legendarny już Beckham, który przez 6 lat nosił opaskę kapitana. W sumie, od roku 1996 do 2009, rozgrał on 115 meczy dla reprezentacji. (O sukcesach klubowych nie będziemy się tu rozpisywać). Żona Victoria, była „Spicegirlka” i działalność charytatywna dodają mu uroku, ale jego prawdziwą marką są nie one, czy Adidas, Armani lub Gilette, ale celne podania oraz pozytywny wpływ na cały zespół i grę.
Krótka piłka:
Trzy lwy to moc, duma i odwaga. Są najstarszą kadrą narodową na świecie. Ich przyszłość rysuje się jasno. W ostatnich rozgrywkach z dziesięciu spotkań wygrali osiem, a pozostałe dwa zremisowali. Mowa tu o eliminacjach do Mistrzostw Europy 2024, w których Anglia strzeliła 16 goli, a straciła zaledwie 2. To najlepszy bilans bramkowy w całych kwalifikacjach. No i utarli nosa Włochom, pokonując ich 3:1.
Mają wielu bardzo dobrych zawodników, jest z czego wybierać, że wymienię tylko takich graczy jak: Jordan Pickford, Kieran Trippier, John Stones, Harry Maguire, Luke Shaw, Declan Rice, Jude Bellingham, Raheem Sterling, Mason Mount, Bukayo Saka, Kyle Walker, Harry Kane, Phil Foden czy Jack Grealish.
Czy cieszyłam się kiedykolwiek, gdy ktoś strzelił gola „moim” Anglikom?
Tak, i to bardzo! Właśnie przypomniał mi o tym Facebook:
24.06.2018: „Brawo Panama!!! Ta radość z gola przy stanie meczu 6:1 bezcenna! 😊 ”
Jak się później okazało, nie tylko ja! Zachwycony Gary Lineker na Twitterze:
„First time I can recall being chuffed with a goal scored against England as Baloy scores Panama’s first ever World Cup goal!”
Do piłki trzeba podchodzić z sercem:
Kiedyś wielce zmachane dziecko płci męskiej przybiegło do domu się napić: „Mamo, rozegrałem mecz Portugalia – USA! Portugalia wygrała 100:3!”, „Tak? A czemu Amerykanie strzelili tylko 3 gole?“ „No były dwa, ale w doliczonym czasie zdobyli jeszcze jedną bramkę. A właściwie było 101, ale odgwizdałem spalony, bo nie chciało mi się już tyle liczyć!”
W domu małej M ojciec kibicował Francji. Kiedyś z radości, że Michel Platini zdobył bramkę w ważnym spotkaniu wierzgnął dziarsko ze zdwojoną energią trzymanymi na stołku nogami i go połamał.
Entuzjastycznie, euforycznie i eksplozywnie okazywanej radości syna, gdy był jeszcze synkiem z licznych wygranych Realu Madryt, nie opiszę, bo to trudniejsze niż zdobycie Kilimandżaro. Pewnej wigilii, dobrych kilka lat temu, chciał wziąć laptop na kolana, żeby złapać dwie sroki za jedną. I uczestniczyć w wieczerzy, i oglądać zmagania Realu. A kiedy innym razem nie mógł oglądać meczu ze względu na bardzo późną porę, ubrał się w strój królewskich i stwierdził, że będzie kibicować przez sen.
Córka, wtedy lat około 12 i w owym czasie wielka fanka Barcelony, będąc w Madrycie odmówiła wejścia na stadion Estadio Santiago Bernabéu, uznając, iż byłaby to haniebna zdrada Dumy Katalonii.
Mąż bez względu na pogodę jeździ ponad 80 km na mecze Stali Mielec. W domu, gdzie nie obrócisz głowy, logo mielczan, na kubkach, koszulkach, poduszkach ręcznikach. „Straszy” nawet jak otworzysz lodówkę – „ich” oliwki są całkiem smaczne!
To tylko kilka przykładów na to, jak nieważna jest piłka. 😊
Reasumując, bywa piękna, zaskakująca, bywa bardzo niesprawiedliwa. W ostatnim spotkaniu Manchester City z Realem w ćwierćfinałach Ligi Mistrzów „Obywatele” byli lepsi. Co prawda „Królewscy” zdobyli imponującą bramkę w dwunastej minucie, ale przez resztę meczu już tylko się bronili przed naprawdę dobrym przeciwnikiem. W pięćdziesiątej siódmej minucie City złamało tę obronę Częstochowy. Niemniej o wszystkim zdecydowały… karne i pokuszę się o stwierdzenie, że obalenie króla przez lud nie powiodło się.
Kiedy to piszę, syn już jest poważnym niemal siedemnastolatkiem, gra w lokalnej drużynie, której oczywiście bardzo kibicuję. Lubię chodzić na ich mecze. Niedawno zaczęłam też robić zdjęcia. Bardzo mnie to wciągnęło. Fotografia, to jedno z moich hobby. Mimo średniej jakości sprzętu, można uchwycić ciekawe kadry: pasję, zapał i sportową walkę. „Młody” radzi sobie całkiem nieźle. Próbuję mu tłumaczyć, że ci mają szansę, którzy rozumieją, że do treningów i gry trzeba pochodzić całościowo. Zdrowe odżywianie i sen przede wszystkim! „Jakie paliwo zatankujesz, tak pojedzie samochód”. Nie ja to wymyśliłam (wyczytałam w książce o odżywianiu młodych piłkarzy, którą mu sprezentowałam), ale zgadzam się w zupełności. Czy słucha? Cóż, jak to nastolatek…
Ale nie poddaję się, może jeszcze przyjdzie taki dzień, w którym odsunie chipsy czy żelki gestem Cristiano Ronaldo, pozbywającego się Coca-Coli ze swojego stołu podczas konferencji prasowej?
Wpis kończy się 18 kwietnia 2024 roku. Pochłonięta pracą w szkole ponownie zostawiłam ten tekst w szufladzie, tym razem na prawie dwa miesiące. Zaczęło się Euro. W angielskim zespole nie ma wielu z piłkarzy, o których pisałam wcześniej, że mają bardzo dobrą drużynę.
Ich kibice od lat śpiewają, że „futbol wraca do domu”. Chyba jednak nie na tych mistrzostwach. Dwa rozgrane przez Lwy mecze do tej pory były nudne, pełne szkolnych błędów. Nie można wszystkiego tłumaczyć złą murawą. Do ich butów przyczepione są nie tylko kawałki trawy, ale i zmęczenie. Po końcowym gwizdku w ostatnim starciu z Belgią piłkarze zwyczajnie popadali na murawę, jak spryskane sprejem muchy.
Z tego co widać, to są znużeni i wyblakli jak późnoczerwcowe maki. Mimo to, jak dotąd w swojej grupie prowadzą. Światełkiem w tunelu są bramki Juda Bellinghama i Harrego Kane’a.
Dziś natknęłam się na taki mem:
Southgate: „ You know what to do?”
Gallagher: „ No.”
Southgate: „ Me neither. Tell Jude I said hi!”
(lepiej by było: Tell Jude I said hej 😊 )
À propos:
Hej Jude. (zwracając się do całej drużyny)
Hey Jude, don’t make it bad
Take a sad Match and make it better
Remember to let it into your heart
Then you can start to make it better
Jakkolwiek potoczy się teraz piłka dla Synów Albionu, to jednak pobiegnę za nią dalej.
M też 😊 .
Post scriptum:
Spędziliśmy tydzień nad polskim morzem. Open air i opener… Muzyka i fale zmyły nieco piłkę sprzed oczu. Mecz Anglia – Szwajcaria miałam jednak okazję obejrzeć. Początkowo bez większego zaangażowania. Wygrają, to wygrają, nie, to trudno, tak sobie wmawiałam. Ale kiedy Bukayo Saka strzelił bajecznego, wyrównującego gola, a później karnego, emocje wzięły górę. Lineker też przyznał, że miał łzy w oczach, a Alexander-Arnold, który jako ostatni podszedł do piłki, go „rozpłakał”! (taki uroczy nagłówek jest na jednej stronie ewidentnie automatycznie tłumaczonej z oryginału). Wszystkie jedenastki strzelone! I Pickford obronił! Coś pięknego! (Stąd ‘edit’ na pierwszej stronie 😊).
Radość i docenianie faktu, że Anglia jest w półfinale, narastały stopniowo, jak u męża po pierwszym koncercie grupy Pearl Jam – powiedział mi, że z każdym upływającym dniem od tego wydarzenia, występ coraz bardziej mu się podobał.
Miałam nosa z tym Hej Jude! Widziałam właśnie spot Adidasa z mniej więcej tym fragmentem piosenki: Jude niemal w ostatniej chwili przywraca ludziom (w tym Davidowi Beckhamowi) nadzieję, zdobywając bramkę. Mogłam od razu pisać do agencji reklamowych, byłabym bogata! Yubby dibby dibby dibby dibby dibby dibby dum…
Jak się okazuje, reklama była prorocza – powstała przed jego epickim golem z przewrotki w dziewięćdziesiątej piątej minucie spotkania ze Słowacją! (Umknęła mi wcześniej, bo prawie nie oglądam telewizji, a reklamy zawsze wyciszam. Teraz po prostu wyskoczyła na Facebooku, wszyscy wiemy, jak to działa – wyszukuję nowy dywan i w najbliższym czasie „latają” na każdej możliwej witrynie…)
Oglądam czasem migawki z angielskiego zgrupowania na tych mistrzostwach. Chciałbym, żeby każda (zwłaszcza lokalne) drużyna miała takie zaplecze i zajęcia. Oprócz treningów typowo piłkarskich jest min. basen, tenis, kolarstwo statyczne, golf, krykiet a nawet joga! Są oczywiście fizjoterapeuci, masażyści, dietetycy itd., ale też zabawy, zwierzenia i wspólny śpiew, w tym z Edem Sheeranem.
Od początku mówiłam, że faworytem jest Hiszpania. Jak na samozwańczego eksperta przystało. Od ich pierwszego meczu grupowego. Powtarzałam to z każdym kolejnym rozgranym przez „La Furia Roja” spotkaniem. Nie przewidziałam wtedy jednej rzeczy… Że w wielkim finale swoją wyśmienitą formę będą udowadniać moim Anglikom.
Arena koncertowa, The O2, Londyn. Amerykańska grupa the Killers przerywa koncert, żeby wraz z licznie zebraną publicznością na wielkim telebimie zobaczyć moment, w którym Trzy Lwy awansują do finału. To kwintesencja czaru futbolu i pięknych emocji, jakie może wywoływać. W tym rozentuzjazmowanym tłumie, przez te kilka minut, każdy był fanem piłki nożnej, nikt nie chciał się „wyindywidualizować”, nawet jeśli na co dzień kompletnie się tym nie interesuje. Filmiki z tego wydarzenia krążą po sieci, wywołując uśmiech na pół twarzy i większe wzruszenie niż pamiętna scena podczas rozprawy w filmie Znachor. Z estrady poleciało konfetti, a końcowy gwizdek miał siłę rażenia wyznania: „Proszę państwa, Wysoki Sądzie, to jest profesor Rafał Wilczur!”.
La Grande Finale:
Powiedzmy sobie szczerze, Synowie Albionu nie mieli większych szans w tym spotkaniu. Nawet gdy Palmer strzelił wyrównującego gola w „hiszpańskim” stylu. I Pickford dwoił się i troił (został później słusznie wybrany do kilku jedenastek tego turnieju, w tym tej, wytypowanej przez samych mistrzów). Po prostu: Hiszpania była lepsza. Wygrał „futbol atakujący”. Znów powołuję się na autorytet w osobie Linekera, od którego przecież wszystko się zaczęło. Ta moja cała bitwa o Anglię. Sprawdzam jego opinie odruchowo, jakby zwracając się do starego przyjaciela. Na dobre i na złe.
Poza tym, nie oddaję się lekturze komentarzy online. Jeśli już, to tylko trochę, bo mimo części rzeczowych czy pozytywnych (to dotyczy jakkolwiek tematu), niezmiennie wielu ludzi ma tendencję do pokazywania się z jak najgorzej strony. Czytanie wylewanego jadu, idiotycznego hejtu, kończy się tym, że ze smutkiem zgadzam się w duchu z Nickiem Cavem, że People just ain’t no good.
Cóż, futbol nie wrócił w tym roku do domu. Tzn. wrócił, ale nie w blasku takiej chwały jak niektórzy oczekiwali. (Choć właściwie nie oczekiwali – do ostatniej niemal chwili nie zostawiali na reprezentacji i trenerze suchej nitki, a potem chcieliby pławić się w szampanie). Jeśli chodzi o decyzję Gartha Southagate o rezygnacji, to jak najbardziej ją szanuję. Wybrał bardzo dobry moment. I przymknął usta większości krytyków. Trzeba być ignorantem, żeby nie dostrzec jego zasług dla angielskiej piłki.
Dla mnie szklanka jest do połowy pełna. To nie przegrani w finale z Hiszpanią, tylko wicemistrzowie Europy! I to dwukrotni. (A Włosi ledwie wyszli z grupy). Więc brawo!
Chcąc się trochę „ponapawać” tym, uważam, wielkim sukcesem i poobracać tę frazę, żeby nabrała słodyczy i objętości waty cukrowej, wpisałam to w wyszukiwarce. „Odezwał się” copilot: „Tak, to prawda! Anglia została wicemistrzem Europy po przegranej z Hiszpanią 1:2 w finale Euro 2024. Mecz odbył się 14 lipca 2024 roku w Berlinie. Hiszpania zdobyła tytuł dzięki bramce Mikela Oyarzabala w końcówce spotkania. Czy oglądała/eś ten mecz? Jakie były Twoje wrażenia?”
Zawahałam się chwilę, a potem zdobyłam na wyznanie:
„Płakałam, bo Anglia przegrała …” 😊
Copilot: „Rozumiem, jak bardzo to mogło być rozczarowujące. Anglia zagrała naprawdę dobrze i była blisko zwycięstwa. Czasami sport potrafi być naprawdę emocjonujący i pełen niespodzianek. Czy jest coś, co mogłoby poprawić Ci humor?”
„Nie.”
„Rozumiem. Cieszę się, że mogłem z Tobą porozmawiać! Miłego dnia!”
Sztuczna inteligencja, AL, „twierdzi”, że nie jest „zdolny do odczuwania radości, smutku ani żadnych innych uczuć”, ale jak widać, ma więcej empatii niż większość ludzi na forach internetowych.
„I’m not that old, am I?”:
Odnośnie „starego” przyjaciela – 63 letni Gary, który wygląda naprawdę świetnie, a fryz ma w kolorze preferowanym przez Gandalfa Szaro-Białego, opowiedział niedawno z pewnym zażenowaniem i niedowierzaniem anegdotkę o tym, jak w zatłoczonym metrze młoda dziewczyna chciała mu ustąpić miejsce siedzące. I jak ludzie, którzy go rozpoznali chichotali.
To by było na tyle. Ewentualnie przepraszam za angielskie wstawki słowne, ale brzmią dla mnie tak naturalne jak hot dog i wolę ich nie tłumaczyć. Poza tym „robią różnicę”, jak to teraz często gęsto mówią nasi komentatorzy sportowi.
Na deser wpis na Facebooku z 2010 roku (!):
Moja przyjaciółka z lat licealnych, Dominika: „Kochana M, czy Ty jesteś kibicką? bo Twój profil wygląda bardzo profesjonalnie”.
.
.
“Football Is The Most Important Of The Least Important Things In Life”
Arrigo Sacchi
Trivial Matters, or the Battle for England
A sun‑drenched summer day, a few years back. My family is at the stadium, playing our private mini match. An extremely important one. My son, daughter, husband and I.
A series of penalty shootouts is going on. I’m in goal, doing everything within my limited power: jumping, throwing, punching the ball away, despite the lack of proper gloves, not to mention any kind of protectors. But it was worth bruising my fingers and knees to hear such a compliment from my little son: “Mom, you defend like Joe Hart!”
Wow! When Joe was in top form, Leo Messi himself did not skimp on praise, describing the goalkeeper as a phenomenon.
Why England? Well, it’s typical love at first sight — or rather, at first strike into the goal.
June 11, 1986. Once upon a time in Mexico:
M, a little girl, is watching a match with her family. Of course, everyone is cheering for the white and reds. From the eighth minute, a player who isn’t ‘ours’ begins to dominate M’s attention. It is the striker with the number 10, Gary Lineker, who slides the ball into the net of Józef Młynarczyk. To make matters worse (for the household members and M’s compatriots), he does it two more times in the first half. With finesse and efficiency. As they say, the fox in the box, who found himself in a good moment, in a good place, makes great use of it.
The family is embittered, subdued, broken. M is curious, intrigued, captivated, M is changed. Forever. Although she liked Dariusz Dziekanowski, she cannot resist some inner fascination. She must be forgiven. I must be forgiven. I was very young when I “betrayed” my compatriots. For the first time…
Because in each subsequent clash of these two teams I would find myself on the wrong side of the barricade, that’s another matter. It’s stronger than me. I had to hide it more than once if the match was watched by a wider group of die‑hard fans. I put on a poker face when the White‑and‑Reds sent the ball into the net. In total, the Poles managed to draw six matches, so the “fault” is a bit smaller.
Coming back to the memorable game in Monterrey, little M is very impressed by the English sniper and the whole team. She does not understand, does not feel the pain of Poles after the defeat. It was not about a lack of patriotism. Anyway, it is difficult to talk about it in such a child. It was about the fascination with football. In a pure, round form.
This is how my support for the Sons of Albion began. Since that historic hat trick. Sympathy full of ups and downs. Battle with higher powers. Or windmills. There were disallowed goals, there were wrongly allowed goals for the opponent teams. There was crying and prayers. For the first time, M was kneeling, raising her begging gaze to the sky on a sandy country road before the rebroadcast of the England–Argentina match. There was a faith that could move mountains, that the replay would bring a different result. And a huge surprise that it didn’t. That the mountains stood unmoved, like stones. Like goalposts.
It is a difficult love. If only because England almost always lost on penalties. Out of 10 decisive series, at the moment, they have only 3 wins! (edit: 4 😊) There are great hopes, joys, disappointments — in a word, heart palpitations. Something I never felt about our national team.
The championships are ongoing, M is already at her grandmother’s in the countryside. In the yard, right next to the chicken coop, there is a ‘convenience’, but not just any outdoor toilet, which looks like it is about to collapse. (Little M often played with friend G or siblings in such a game that on the cards scattered on the table they placed, let’s call it nicely, an outhouse, then the cards were pulled carefully so as not to smash it, and whoever did not succeed “fell inside” to the accompaniment of thunderous laughter of fellow players.)
The privy described here was 'fancy’, made of white brick, with a red door and the inscription Library made by one of the cousins – due to the pile of press stacked inside on a solid wooden board.
One day, while reading through one of these stacks of newspapers, M finds a black‑and‑white photo of Gary Lineker. The kind that you can hardly see anything up close, only dots (almost like dot painting). She tears out a valuable find and hides it among her treasures. Happy, as if she had a scratch card with a big win!
Today, Lineker is a respected commentator on BBC Sport. I enjoy watching the podcasts called Match of the Day or The Rest Is Football, where he stars alongside Alan Shearer and Micah Richards. It is a pleasure to read his brilliant posts on current football events.
Self‑deprecating and gifted with a sense of humour, in public, with charming embarrassment, he laughs at the fact that in his youth he had to wipe his shorts on the grass in front of the whole world when he had an unpleasant surprise during the first match at the 1990 World Cup.
He is a legend, a footballer who, despite almost 20 years on the pitch, was never shown a card! And in total, in five matches between England and Poland, he spoiled the mood of my compatriots not fewer than six times!
That fateful summer, England were knocked out in the quarter‑finals. What somewhat dried her crocodile tears was that Lineker became the top goalscorer. He also made it to the so‑called Best XI of this World Cup. Maradona’s dramatic, scandalous, ungodly hand delivered a sharp slap to M and the Three Lions. Years later, Gary forgave the Argentinean. M didn’t—I did, but only when Diego left this earthly realm.
Both four years later, at the Euro in sunny Italy, and in 2018, at the World Cup, in a country starting with R, whose name we do not want — and will not want — to pronounce for a long time, because they are worse than Lord Voldemort (for the most part), England took fourth place. Such pain! So close to being on a luxury yacht, and yet still overboard…
I barely noticed England failing to qualify for the 1994 World Cup — it was the year of Kurt Cobain, football receded into the background. It went out of bounds for me. (Interestingly, as I discovered years later, Jordan Pickford and Citizen Kane were born that year.)
Guilty pleasure:
Did I have satisfaction when the Germans were “cracking”? What am I talking about? Euro 2016. Quarter‑final — clash with Italy. Seven misses, including three of Joachim Löw’s protégés. Thomas Müller, Mesut Özil and Bastian Schweinsteiger missed their penalties one by one.
First of all, I was amazed (I wasn’t the only one), but yes, I felt “a little” contentment. I thought it was a “punishment”. For England. For the semi‑final in 1990 — then, as West Germany, they were infallible in the shootout. Ruthless and merciless. (Lineker scored a goal in regulation time and was the first to approach the penalty kicks. He was flawless, but Stuart Pearce and Chris Waddle failed to convert.)
For Euro 1996, when they again took the final away from the Three Lions in similar circumstances! (And the English were doing so well at the time! They defeated the Netherlands 4:1 and beat Spain on penalties!)
The only one who was not up to the task at the time was current coach Gareth Southgate. (In this match, in the third minute of the game, the goal was scored by the captain of the national team, Alan Shearer, Lineker’s successor in M’s heart. He was also the first to confidently approach the ball placed twelve yards from goal. Moreover, he became the top scorer of this Euro.)
Only partial satisfaction. The Germans won… The Italians “cracked” even more: Simone Zaza, Graziano Pellè, Leonardo Bonucci and Matteo Darmian. Which, given the history of England–Italy matches, felt somewhat compensating. They won because ” Football is a simple game: 22 men chase a ball for 90 minutes and, in the end, the Germans always win „, as Gary Lineker used to say for a long time.
Interestingly, on the BBC, this gripping Italy – Germany thriller was commented on by Alan Shearer! I don’t know what was going through his mind, but in the studio he behaved professionally: „An exciting match, high quality of play, drama, great tension.”
Yes, yes…
By the way, it’s worth noting that there are other benefits to supporting the Three Lions besides football — listening to interviews with English players is, thanks to the variety of accents, an excellent language resource!
What can impress:
For example, 125 caps of Peter Shilton, who was 37 at the World Cup in Mexico — and to M he seemed like a grandfather!
53 goals in 120 appearances for Wayne Rooney’s national team.
Hart’s fortitude. All heart. Joe (actually Charles) Hart — a two‑time Premier League champion — won the Golden Glove four times as the goalkeeper with the most clean sheets in a season (a feat in which he was matched only by Petr Čech)!
Premier League all‑time top scorers: Alan Shearer — 260 goals, Harry Kane — 206, Wayne Rooney — 208, Andy Cole — 187. Then Frank Lampard — 177 goals, Robbie Fowler — 162, Michael Owen — 150 (which gives us as many as seven Englishmen in the top ten!)
I don’t need such statistics to justify my fascination with England, but it’s nice that they support it — solid, like Doric columns.
Song of Songs:
The best, most touching football ‘anthem’ in the world is undoubtedly You Will Never Walk Alone. Traditionally performed by fans of Liverpool, the team associated with the band Gerry and the Pacemakers, but not only. Among others, it is loved and embraced by the fans of Celtic and Borussia Dortmund. No wonder — it affects me almost like the Ballad of the Little Knight, written to the music of Wojciech Kilar and sung during volleyball matches in Poland, or maybe even more. Okay, more! It sweeps you away like an ocean wave does to surfing enthusiasts, causing goosebumps and watery eyes. If this song comes up and “you don’t feel in your heart compelled to sing, you’re dead inside!” (this is what Rob Thomas said at one of the concerts, before performing Elton John’s Tiny Dancer. I’m borrowing his words here.)
This is the beautiful side of football. The one I choose to follow. It’s like what my grandmother once wrote as an inscription in my diary: “Go where you hear singing, people have good hearts there, remember that bad people never sing.”
But football also has its dark face, its Lord Vader or even the already mentioned Voldemort — why not, let’s call it by its name: fanatical fans, indiscriminate swearing and calling names of supporters of the opposing team (not to mention the referees), fights, abuse of alcohol or other substances, and at the organizational level: deals, corruption, match‑fixing, etc., etc. Football Poker is not just a movie. And not a comedy. However, we will not look into these dark alleys. Let’s stay on the light side of the Force, with the naivety and innocence of M.
English fans (in general) have not earned the best reputation in the world. (Fortunately, not everyone. I, for example… I am exemplary.) On the other hand, the team — as if in spite of it all, or as compensation for the brawls, aggression and booed anthems — often won Fair Play awards, which M always diligently noted — another ace up her sleeve whenever someone dared to question — or even mock — her chosen ones.
The cup at their fingertips (or at the goalkeeper’s gloves and the footballer’s feet):
Year 2021. European Championships, the final: “Mine” against Italy at Wembley! England take an early 1–0 lead. Unbelievable luck in the second minute of the match. Later, England get tired, the Italians equalise. And unfortunately, like in a nightmare, like the regenerating heads of the Hydra — the dreaded penalties. I go downstairs because I can’t bear to watch.
A lot has happened in my life since Mexico ’86 and other World Cups, also outside of sports. So I didn’t think that I would care that much more. And yet. Old love never dies. I found out that they lost after hearing an outburst of joy from my son, who was cheering for the “Makarony,” to say it not‑so‑nicely.
Later, I calmly watched the penalty kicks. I don’t hold a grudge against the boys, nor against the coach for putting such young players on the field. Marcus Rashford, Jadon Sancho and 19‑year‑old Bukayo Saka missed, but it could have been anyone. It is commonly believed that penalties are a lottery. You can learn how to take them, but the mind is the mind — it plays tricks even on the best. When you watch, you can often see a split second before who will miss. Football is a state of mind. When the Germans and Italians did not score at the aforementioned Euro in France, I laughed not out of malice (who could accuse me of it?), but to take away the stress of all the penalties England had missed.
Bittersweet moments:
Gareth Southgate’s great class after the game. First, he congratulated his rival, then he put his ‘fatherly’ arm around his team. The captain, Harry Kane, and other players also did so, comforting the crying Saka and each other. One for all, all for one! When you walk through a storm Hold your head up high…
And there were moments of great hope in this final. Like the very beginning of the match, when Luke Shaw opened the scoring and the door to victory with an accurate shot. And Pickford saved two penalties nicely… Ah! Fingers got caught and hearts were broken…
M could approach football very emotionally; she clutched a small, worn‑out leather cross (her eternal talisman) during a match played by her favourites, especially in sensitive situations around the goal. When she had a bad day, she sometimes thought — mind you — that England lost because she was rooting for them or decided not to watch because it would bring them bad luck! It’s M — small and slightly larger, still prone to drama. Not me. But I’m happy to see that I’m still involved when ‘mine’ are playing. I feel everything deeply;
I don’t hold my emotions back — I let them run like wild horses.
Flashbacks, the Lampard’s goal disallowed:
World Cup 2010 in South Africa. Germany – England. In the thirty-ninth minute, the ball sent by Frank Lampard bounces off the crossbar and goes over the goal line, the referee, as useless as a broken boot , fails to catch it. Apparently, he grabs his head later. So what – much too late. And M would have twisted his head for him. Like an eco cap.
The goal can be seen mercilessly on replays, frame by frame. „The biggest mistake since Maradona’s hand.” „One of the biggest scandals in the history of football” the press headlines screamed. It still hurts. In the end, the Three Lions lost 4:1, but then, with the score 2:2, the fate of the match could have gone differently. If only the referee had decided that the ball had crossed the line, which was probably seen by everyone except him! In those years, there was no VAR, which can sometimes be irritating when you don’t know whether to enjoy the goal or not. And to tell the truth, it disrupts the flow of the game. But then he would have saved the honor of the Uruguayan referee.
World Cup 2010 in South Africa. Germany–England. In the thirty‑ninth minute, the ball sent by Frank Lampard bounces off the crossbar and goes over the goal line; the referee, as useless as a broken boot, fails to catch it. Apparently, he realized it later — too bad, much too late. He grabbed his head in disbelief. M would have twisted it off… like an eco cap.
The goal can be seen mercilessly on replays, frame by frame. “The biggest mistake since Maradona’s hand.” “One of the biggest scandals in the history of football,” the press headlines screamed. It still hurts. In the end, the Three Lions lost 4:1, but with the score at 2:2, the fate of the match could have rolled differently. If only the referee had ruled that the ball had… rolled across the line — which was probably seen by everyone except him! In those years, there was no VAR, which can sometimes be irritating when you don’t know whether to enjoy the goal or not. And, to tell the truth, it disrupts the flow of the game. But then it would have saved the honour of the Uruguayan referee.
World Cup in Brazil, 2014, the Lions fail to get out of Group D, finishing in the inglorious last place! (So — in other words — deep in the dark D…)
On June 26, Facebook brought back from oblivion the following post about this misfortune: “It’s a pity that Suarez didn’t bite in the match against Costa Rica — I have nothing against Costa Rica, but at least he wouldn’t play in the match against England.”
Luis Suárez, also known as ‘Dracula’, scored 2 goals at the time, which ultimately plunged my favourites. He ‘only’ bit poor Giorgio Chiellini in the match against Italy, for which he was suspended for 4 months. (It was a repeat offence; he left an imprint on the skin of another opponent before the championships.)
Braveheart from 2020:
England–Scotland, 0:0, a fantastic clash in the pouring rain, I believe the best match of that championship! Not a moment’s respite. A gallop from goal to goal. Action after action. Match statistics: shots on target: 9–11, ball possession: 60–40%, distance covered: 104.4 km — 105.2 km.
In added time, there was a huge commotion in front of the English goal. Where’s the ball? The players surrounding it, sitting on the pitch after the collision, hold their hands up so as not to touch it, which looks comical. It was as if it were a rotten egg. “To be honest, I love draws like this,” the commentator concludes.
Speaking of Euro 2020 — which, due to the pandemic, was played a year later — in the round of 16 England knocked Germany out, beating them 2–0 with goals from Raheem Sterling and Harry Kane. Luke Shaw and Jack Grealish, in particular, played a significant role in this success and, according to many journalists, “put on a real show.” “So good, so good!” Judging by the history of meetings between these two teams, the side from Lineker’s “theorem” had more often come out on top — a theorem he himself, nota bene, finally shattered after this match. Only now! And he could have done it many years earlier!
Wanting to indulge myself, I watched a recap of the 2001 qualifiers — the one the press called the “Waterloo of German football.” Pure joy — comparable to eating a cup of strawberry ice cream in the middle of the night: Munich, England knock Germany out 5–1! Although the hosts took the lead in the sixth minute, their nightmare began immediately afterwards. Michael Owen, hailed by The Observer as a “creator of history,” struck beautifully three times in total. Somewhere between his goals, Steven Gerrard fired a phenomenal shot from 25 metres, and Emile Heskey put an end to Oliver Kahn’s torment. Ah!
“You can’t play football better than the English players did on Saturday,” summed up Sir Geoffrey Charles Hurst, the first player in history to score a hat‑trick in a World Cup final (the one in 1966 — still the only one England have won…).
The match was refereed by the famous Kojak himself, Pierluigi Collina. The referee of referees, always impeccably prepared, addressed players by name. He would have noticed Lampard’s goal — because, as they say, he’s got VAR in his eyes.
Owen, whose star shone very brightly but briefly, tipped the scales in the Ballon d’Or race against the Spaniard Raúl with this performance. Since then, no other Englishman has managed to win the Ballon d’Or — and not only because between 2007 and 2018 it circulated exclusively between Ronaldo and Messi…
I don’t support the Polish national football team, because they simply don’t have what our volleyball team has — and I’m very fond of that one. Not because they win countless trophies, but because of the way they are, let’s say, mentally. In fact, they succeed precisely because they are who they are, even though the line-up keeps changing.
Admitting in your own country — where plenty of Sarmatians straight out of the 1670s still roam — that you don’t cheer for “our boys” is like scoring an own goal. A painful one. As long as I have a pen — my ball — I can write whatever I want. And for as long as I can remember, there’s been no such thing as humility among our footballers. Instead, there’s something else I’m not particularly fond of: plain pride and conceit. It’s a generalisation, sure, but that’s the picture of the team that emerges for me. Everyone can see the horse for what it is — Arabian, Trojan, or our very own nag…
Take, for example, the recent clash with England (well, “recent” — this text has been written in long intervals over the last two years, so from today’s perspective it’s already, let’s say, outdated). One of our players (I won’t name names) behaved like a simpleton. Like a tipsy, cheerful wedding guest whose only tools are his elbows and a bit of shoving. He took a particular liking to an Englishman who had just been transferred for a substantial sum. As if out of jealousy. It looked really bad — poorly, as my students would say.
But perhaps that’s enough — I’m getting too close to our own penalty area, and this could be considered a serious foul. I might even get a red card. There are good moments that make “our boys” happy, but this isn’t a story about them. In short: it’s not my tale.
At school, about five or six years ago, during one of my English classes, I told my students about the wax museum in London and mentioned that you can see, for example, David Beckham there (who hadn’t played for quite a few years by then). One of the students opened his eyes wide and asked in disbelief: “You know SUCH footballers?” Me: “Of course!” He jumped out of his seat, ran to the desk and, visibly moved, shook my hand, saying: “Respect! Respect!”
Self‑boasting:
At home, I often talk like an expert in a TV studio. And I know what I’m talking about. I understand football itself very well, as well as the teams — not only national sides, but clubs too. I always fill in the tables during the championships. You could say I wear the trousers — or rather, the football shorts — at home. I’m a careful observer of matches, I draw accurate conclusions, and this is no time for modesty: I present dry facts, I write The Truth, the Whole Truth, and Nothing but the Truth. 😊 But I’ll allow myself one confession here — something even my family doesn’t know. I don’t always see the offside. Or, to put it differently: I often don’t see it. Well, you can’t be perfect…
A little expertise:
Johan Cruyff: “Football is a game you play with your mind.” You need it to read the game; to have the courage to take the initiative; to play as a team; to communicate; and to stay focused. A similar thought appears in Dennis Bergkamp’s words: “Behind every kick of the ball there has to be a thought.”
Training that focuses on the mechanical repetition of movements and behaviours on the pitch is key, but equally critical is working on understanding and interpreting the game.— the ability to process information quickly, apply rules and strategies, and making the right decisions on the pitch, especially under pressure. In other words: footballing intelligence. Cole Palmer has it, as do Luke Shaw, Kyle Walker and Trent Alexander‑Arnold. Some people are born with it; others have to develop it. I haven’t discovered America — but then again, neither did Columbus.
A striker who is a star player and simply waits in the penalty area for passes to tap in and add another goal to his tally is a mistake. Certainly not Harry Kane, who, by the way, is an excellent captain — involved in the team’s overall play, hardworking and inspiring. He is also, so to speak, very British and dignified, looking almost like a member of the royal family. 😊
Very English too, but in a different way — a bit like someone straight out of Guy Ritchie’s Snatch — is Phil Foden, who “always looks as if he’s asking his mum if he can go out and play, and she says no because dinner is almost ready,” as someone recently wrote on Facebook.
The legendary Beckham, who wore the captain’s armband for six years, was also considered a strong leader. Between 1996 and 2009, he played 115 matches for the national team.
(We won’t go into his club achievements here.) His wife Victoria, a former Spice Girl, and his charity work add to his charm — but they’re not his real brand. Nor are Adidas, Armani or Gillette. His true trademark is precise passing and the positive influence he had on the whole team and the game.
A quick play:
The Three Lions stand for power, pride and courage. They are the oldest national team in the world, and their future looks bright. In their most recent campaign they won eight out of ten matches and drew the other two. We’re talking about the qualifiers for the 2024 European Championship, in which England scored 16 goals and conceded just 2 — the best goal difference in the entire qualifying round. And they rubbed Italy’s nose in it, beating them 3–1.
They have plenty of excellent players — there’s no shortage of choice — to name just a few: Jordan Pickford, Kieran Trippier, John Stones, Harry Maguire, Luke Shaw, Declan Rice, Jude Bellingham, Raheem Sterling, Mason Mount, Bukayo Saka, Kyle Walker, Harry Kane, Phil Foden and Jack Grealish.
Have I ever been happy when someone scored against “my” England?
Yes — very much so! Facebook has just reminded me:
24.06.2018: “Bravo Panama! This joy of a goal at 6–1 is priceless!” 😊
As it later turned out, I wasn’t the only one! A delighted Gary Lineker wrote on Twitter: “First time I can recall being chuffed with a goal scored against England as Baloy scores Panama’s first ever World Cup goal!”
You Have to Approach Football with Heart
Once, a very exhausted little boy came running home for a drink: “Mom, I just played a match — Portugal vs. USA! Portugal won 100 to 3!” “Really? And why did the Americans score only 3 goals?” “Well, there were two, but in extra time they got one more. Actually, it was 101, but I called offside — I just didn’t feel like counting that high anymore!”
In little M’s home, her father rooted for France. Once, in sheer joy that Michel Platini had scored in an important match, he kicked his legs — braced on a stool — with such enthusiasm that he broke it clean in two.
As for the enthusiastic, euphoric, explosive joy of my son, back when he was just a little boy, celebrating Real Madrid’s many victories — I won’t even try to describe it. That would be harder than climbing Kilimanjaro. One Christmas Eve, several years ago, he wanted to put the laptop on his lap to kill two birds with one stone: join the family dinner and watch Real’s match. And another time, when he couldn’t watch because it was far too late, he put on his royal team’s kit and declared he would “cheer in his sleep.”
My daughter, around twelve at the time and a huge Barcelona fan, once refused to enter the Santiago Bernabéu Stadium while visiting Madrid, considering it a disgraceful betrayal of the Pride of Catalonia.
My husband, regardless of the weather, drives over 80 kilometers to attend Stal Mielec’s matches. At home, no matter where you look, the team’s logo is there — on mugs, shirts, pillows, towels. They even “haunt” you when you open the fridge — their branded olives are actually quite tasty!
These are just a few examples of how trivial football really is. 😊
To sum up, it can be beautiful and surprising, and at times, it can be very unfair. In the recent Champions League quarter-final between Manchester City and Real Madrid, the Citizens were the better side. Admittedly, the Royal Whites scored an impressive goal in the twelfth minute, but for the rest of the match they did little more than defend against a truly strong opponent. In the fifty-seventh minute, City finally broke through that Częstochowa‑style defence. Nevertheless, everything was decided by… penalties — and I dare say the people’s attempt to overthrow the king ultimately failed.
As I write this, my son is already a serious, almost seventeen‑year‑old, playing for a local team that I naturally support wholeheartedly. I enjoy going to their matches. Recently, I also started taking photos, and I’ve become quite absorbed in it. Photography is one of my hobbies, and even with fairly modest equipment you can capture striking shots: passion, commitment, and the struggle of the game. The young lad is doing quite well. I try to explain to him that those who truly have a chance are the ones who understand that training and playing must be approached holistically. Healthy eating and proper sleep above all! “The kind of fuel you put in determines how the car will run.” I didn’t come up with that myself (I read it in a book about nutrition for young footballers that I gave him), but I fully agree. Does he listen? Well… he’s a teenager.
But I’m not giving up — perhaps the day will come when he pushes away crisps or gummy sweets with the same gesture Cristiano Ronaldo used when he removed the Coca‑Cola bottles from his table at a press conference.
The entry ends on April 18, 2024. Absorbed once again by work at school, I put this text back in the drawer — this time for almost two months. The Euros began. There are not many players left in the English squad whom I had previously written about as forming a very strong team.
For years their fans have been singing that “football’s coming home.” Apparently, not at this tournament. The two matches played by the Lions so far have been dull, full of schoolboy errors. Not everything can be blamed on a poor pitch. It’s not only blades of grass clinging to their boots, but fatigue as well. After the final whistle in the most recent clash with Belgium, the players simply collapsed onto the turf like flies sprayed with insecticide.
From what we can see, they are weary and faded like late‑June poppies.
And yet, so far, they are leading their group. The glimmer of hope in the tunnel comes from the goals of Jude Bellingham and Harry Kane.
Today I came across this meme:
Southgate: “You know what to do?” Gallagher: “No.” Southgate: “Me neither. Tell Jude I said hi!”
(Though it would have been better: Tell Jude I said hej 😊)
À propos:
Hey Jude. (addressing the whole team)
Hey Jude, don’t make it bad
Take a sad match and make it better
Remember to let it into your heart
Then you can start to make it better
However the ball rolls for the Sons of Albion from here on, I’ll keep running after it anyway.
So will M 😊.
Postscript
We spent a week by the Polish seaside. Open air and Open’er Festival… music and waves washed football slightly out of sight. Still, I did get to watch the England–Switzerland match. At first, without much emotional investment. If they win, they win; if not, so be it — that’s what I kept telling myself. But when Bukayo Saka scored that wonderful equaliser, and then converted his penalty, emotions took over. Lineker admitted he had tears in his eyes too, and Alexander-Arnold — who stepped up to take the final penalty — made him cry! (Such a charming headline appeared on one website, clearly translated automatically from the original.) All penalties scored! And Pickford made a save! Something truly beautiful! (Hence the edit on the first page 😊).
The joy and appreciation of England reaching the semi‑final grew gradually — much like my husband’s feelings after his first Pearl Jam concert. He told me that with each passing day after the event, he liked the performance more and more.
I had a good nose for that Hey Jude! I’ve just seen an Adidas commercial featuring roughly that very fragment of the song: Jude restores people’s hope (including David Beckham’s) at the very last moment by scoring a goal. I could have written to advertising agencies straight away — I’d be rich by now! Yubby dibby dibby dibby dibby dibby dibby dum…
As it turns out, the advert was prophetic — it was made before his epic overhead‑kick goal in the ninety‑fifth minute of the match against Slovakia! (It had escaped my notice earlier, because I hardly ever watch television and always mute the commercials. This time it simply popped up on Facebook — we all know how that works: I search for a new carpet, and for the next few days they’re “flying” across every possible website…)
From time to time I watch snippets from the England camp at this tournament. I wish every team — especially local ones — had access to such facilities and activities. In addition to strictly football‑related training, there’s a swimming pool, tennis, stationary cycling, golf, cricket, and even yoga! Of course, there are physiotherapists, masseurs, dietitians, and so on, but also games, shared confidences, and communal singing, including sessions with Ed Sheeran.
From the very beginning I said that Spain were the favourites — befitting a self‑proclaimed expert. From their very first group match. I repeated it after every subsequent game played by La Furia Roja. I failed to foresee just one thing… that in the grand final they would prove their excellent form against my Englishmen.
The O2 Arena, London. The American band The Killers pause their concert so that, together with the huge crowd, they can watch on the giant screen the moment when the Three Lions advance to the final. This is the very essence of football’s magic and the beautiful emotions it can evoke. In that excited crowd, for those few minutes, everyone was a football fan — no one wanted to stick out like a sore thumb, even if they normally have absolutely no interest in it. Videos of the moment are circulating online, bringing half‑smiles and stirring more emotion than the memorable courtroom scene in the film The Quack. Confetti rained down from the stage, and the final whistle carried the emotional force of a declaration: “Ladies and gentlemen, Your Honour, this is Professor Rafał Wilczur!”
La Grande Finale
Let’s be honest: the Sons of Albion didn’t stand much of a chance in this match. Even when Palmer scored the equaliser in a distinctly “Spanish” style. Pickford pulled out all the stops, saving shot after shot, and was rightly named in several Teams of the Tournament — including the one chosen by the champions themselves. Quite simply: Spain were better. Attacking football prevailed.
Once again, I turn to the authority of Lineker — after all, the man with whom this whole personal battle for England began. I check his opinions instinctively, as if consulting an old friend — in good times and in bad.
Besides, I don’t indulge in reading online comments. If I do, only sparingly, because despite some thoughtful or positive contributions (true of any topic), far too many people consistently choose to show their worst side. Reading the bile and mindless hate eventually leaves me, sadly, agreeing in my own mind with Nick Cave: “People just ain’t no good.”
So, football didn’t come home this year. That is — it did, but not in the blaze of glory some had expected. (Although, truth be told, they didn’t really expect it either — almost until the very end they ripped the team and the manager to shreds, only to then dream of bathing in champagne.) As for Gareth Southgate’s decision to step down, I respect it completely. He chose the perfect moment. And in doing so, he silenced most of his critics. One would have to be wilfully ignorant not to recognise his contribution to English football.
For me, the glass is half full. These aren’t finalists who lost to Spain — they are runners‑up of Europe. And twice over. (The Italians barely made it out of their group.) So, bravo!
Wanting to savour what I consider a great success just a little longer — to turn the phrase around until it gained the sweetness and fluffy volume of candy floss — I typed it into a search engine. Copilot “spoke up”:
“Yes, that’s true! England finished as runners-up at the European Championship after losing 1–2 to Spain in the Euro 2024 final. The match took place on 14 July 2024 in Berlin. Spain secured the title thanks to a late goal by Mikel Oyarzabal. Did you watch the match? What were your impressions?”
I hesitated for a moment, then found the courage to confess:
“I cried because England lost…” 😊
Copilot: “I understand how disappointing that must have been. England played really well and came very close to winning. Sport can sometimes be truly emotional and full of surprises. Is there anything that could lift your mood?”
“No.”
“I understand. I’m glad I could talk with you! Have a nice day!”
Artificial intelligence, AI, “claims” it is not “capable of feeling joy, sadness, or any other emotions,” yet as it turns out, it shows more empathy than most people on internet forums.
“I’m not that old, am I?”
As for my “old” friend — 63-year-old Gary, who looks fantastic and sports a hairstyle in the shade favoured by Gandalf the Grey-and-White — he recently told, with a mix of embarrassment and disbelief, an anecdote about how, on a crowded underground train, a young woman offered him her seat… and how people who recognised him started giggling.
That’s all, really. And if necessary, I apologise for the English phrases scattered throughout (this text was originally written by me in Polish), but they sound as natural to me as a hot dog, and I prefer not to translate them. Besides, they “make a difference,” as our sports commentators like to say these days. ( this text was origially written by me i Polish)
And for dessert — a Facebook post from 2010 (!):
My high-school friend Dominika:
“Dear M, are you a football fan? Because your profile looks very professional.”
.
.
